|
Karar
Sayısı : 2008/13834
Devlet Planlama Teşkilatı
Müsteşarlığınca hazırlanan ekli “Orta Vadeli Program (2009-2011)”ın kabul
edilmesi; Devlet Bakanı ve Başbakan Yardımcılığının 24/6/2008 tarihli ve 69
sayılı yazısı üzerine, 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununun
16 ncı maddesine göre, Bakanlar Kurulu’nca 25/6/2008 tarihinde
kararlaştırılmıştır.
Abdullah GÜL
CUMHURBAŞKANI
Recep Tayyip
ERDOĞAN
Başbakan
H.
YAZICI H.
YAZICI N.
EKREN M.
AYDIN
Devlet Bak.
ve Başb. Yrd. V. Devlet Bak. ve
Başb. Yrd. Devlet Bak. ve
Başb. Yrd. Devlet
Bakanı
M. V.
GÖNÜL M.
AYDIN M.
A. ŞAHİN M.
ŞİMŞEK
Devlet
Bakanı V. Devlet
Bakanı V. Devlet
Bakanı V. Devlet
Bakanı
M. S.
YAZICIOĞLU M.
A. ŞAHİN M.
V. GÖNÜL B.
ATALAY
Devlet
Bakanı Adalet
Bakanı Millî
Savunma Bakanı İçişleri
Bakanı
A.
BABACAN K.
UNAKITAN H.
ÇELİK M.
H.GÜLER
Dışişleri
Bakanı Maliye
Bakanı Millî
Eğitim Bakanı Bayındırlık ve
İskân Bakanı V.
R.
AKDAĞ B.
YILDIRIM M.
M. EKER F.
ÇELİK
Sağlık
Bakanı Ulaştırma
Bakanı Tarım ve
Köyişleri Bakanı Çalışma ve Sos.
Güv. Bakanı
M. Z.
ÇAĞLAYAN M.
H.GÜLER E.
GÜNAY V.
EROĞLU
Sanayi ve
Ticaret Bakanı Enerji ve Tabii
Kaynaklar Bakanı Kültür ve
Turizm Bakanı Çevre ve Orman
Bakanı
ORTA VADELİ PROGRAM
(2009-2011)
Kamu mali yönetiminde yapılan reform
kapsamında yeni bir politika belgesi olarak ortaya konulan Orta Vadeli
Programın dördüncüsü hazırlanmış bulunmaktadır. 2009-2011 dönemini
kapsayacak olan bu Program, 2007-2013 dönemini kapsayan Dokuzuncu Kalkınma
Planı ile iç ve dış genel ekonomik koşulların gerekleri doğrultusunda
hazırlanmıştır.
Gelişmiş ekonomilerin finans
piyasalarından başlayarak, bütün dünyada büyüme, enflasyon, kur gibi temel
ekonomik göstergeleri olumsuz yönde etkileyen likidite ve kredi krizi
odaklı küresel dalgalanmalar ülkemize de tesir etmektedir. Küresel ekonomik
büyümedeki yavaşlamanın yanı sıra, enerji, gıda gibi ürün ve hammadde
fiyatlarındaki aşırı artışlar dünyada enflasyonist bir ortam
oluşturmaktadır.
Küresel ve ulusal gelişmeler, ülkemizin
risk primini etkilemektedir. Planlanan ve hedeflenen seviyeye gelme süreci
elbette önemli zorluklar içermektedir. Küresel sistemle entegrasyon
kalitesine her zamankinden daha fazla önem verilmektedir. Arz ve talep
şoklarını etkin şekilde yönetmek ve rekabet gücünü artırmak amacıyla,
küresel, ulusal ve bölgesel ölçekli projeler özel önem taşımaktadır. Bu
program döneminde bu tür projelere öncelik verilecektir.
Uzun vadeli bakış açısı korunarak,
Programın hedef ve göstergelerinde, söz konusu gelişmelerin ortaya
çıkardığı ve bundan sonra da çıkarması muhtemel etkiler dikkate
alınmaktadır. Temel ekonomik göstergeler Türkiye’nin kat ettiği normalleşme
ve düzelme yanında, yükselen ekonomilerin karşılaştığı farklı eşikler
noktasına gelindiğini göstermektedir. Konjonktürel ve yapısal
kırılganlıkların sürdürülebilirliği dikkate alınarak, inisiyatif alanları
bu eşiklerin yapısı ve özelliğine göre belirlenmektedir.
Ulusal ve küresel ekonomik birimlerin
rasyonel yaklaşım, finansal psikoloji ve ekonomi sosyolojisi çerçevesinde
şekillenen davranışları belirsizlikleri azaltabilmekte ve
artırabilmektedir. Küresel ekonomide gözlemlenen durgunluk ve enflasyon açmazı ve bu sürecin
üretebileceği maliyetler dikkatli şekilde izlenmekte, ülkemize olası
yansımaları değerlendirilmektedir. Türkiye ekonomisinin ihtiyaçları ile
küresel konjonktürün kısıtlamaları ışığında, enflasyon-büyüme ve istihdam
konusunda gerekli tercih ve öncelikler oluşturulacaktır.
Bakanlıkların, kurum ve kuruluşların
uygulama süreçlerinin plan ve programlarla senkronizasyonunu güçlendirmeye
yönelik olarak, Ekonomi Koordinasyon Kurulunun yasal ve fonksiyonel
altyapısı güçlendirilecektir.
Çeşitli alanlarda birbirleriyle tutarlı
bir amaç, politika ve öncelikler seti sunan Orta Vadeli Program, makro
politikaların yanı sıra, ülkemizin ihtiyaç duyduğu temel gelişme
eksenlerini de kapsamaktadır.
Programda, uzun vadeli amaçlara katkıda
bulunacak şekilde, üç yıllık dönemde üzerinde yoğunlaşılacak öncelikler
tespit edilmiştir. Bunlar şu ana başlıklar altında ifade edilebilir;
·
İstikrarla
büyümeden büyümeyle istikrara geçişin makroekonomik çerçevesi
oluşturulacaktır.
·
Reel sektör,
büyüme ve istihdam odaklılık ön planda tutulacaktır.
·
Orta vadeli
mali çerçeve ile enflasyon hedeflemesi, Programın önemli parametrik
bileşenlerinden olacaktır.
·
Mali kurala
ilişkin teknik çalışma tamamlanacak, kalıcılığı sağlanacaktır.
·
Uygun para
politikasına ve enflasyonu düşürme mekanizmalarına devam edilecektir.
·
Kamu kesimi
dengesinin ve kamu borç stokunun GSYH’ya oranları ile enflasyon ve faiz
oranlarını daha iyi konumlara getirici politikalara öncelik verilecektir.
Piyasa ekonomisinin yapısı ve kurumsallaşma kalitesi ile ekonominin küresel
rekabete dayanma kapasitesi artırılacaktır.
·
Bir yandan
kamu personel reformu, ticaret kanunu, devlet yardımları çerçevesi, mali
reformlar, enerjide maliyet bazlı otomatik fiyatlama, kamu ve özel sektör
işbirliği düzenlemesi gibi reform sürecinde yeni açılımlar oluşturulacak,
diğer yandan gerçekleştirilen reformların uygulama süreci
güçlendirilecektir.
·
Dokuzuncu
Kalkınma Planı, AB Müktesebatına Uyum Programı ve 60. Hükümet Programı
Eylem Planından oluşan ve Yıllık Programda gelişme eksenleri çerçevesinde
ifade edilen politika öncelikleri ve tedbirler etkin şekilde uygulamaya
konulmaya devam edilecektir.
·
Özelleştirme
sürecinin ve yatırım ortamının iyileştirilmesine devam edilecektir.
·
Mahalli
idarelerin ve KİT’lerin kurumsal yönetişim, mali disiplin, saydamlık,
istatistik kalitesi artırılacaktır.
Bakanlar Kurulu tarafından kabul edilen
bu Programın yayınıyla 2009-2011 dönemini kapsayan çok yıllı bütçe
sürecinin yeni bir dönemi de başlamış olacaktır.
Bakanlık, kurum ve kuruluşların
bütçelerinin hazırlanmasında, idari ve yasal düzenlemelerin
gerçekleştirilmesinde, kurumların karar alma ve uygulama süreçlerinde
Programın amaç ve öncelikleri esas alınacaktır.
Orta Vadeli Program, yıllık uygulama
sonuçları, içsel ve dışsal gelişmeler ile kalkınma planı hedefleri
doğrultusunda her yıl yenilenmektedir. Programda yer alan amaç ve
öncelikler bakımından uygulamanın izlenmesi, değerlendirilmesi ve Bakanlar
Kuruluna bilgi sunulmasından Devlet Planlama Teşkilatı Müsteşarlığı
sorumludur.
Orta Vadeli Program, stratejik amaçlar
temelinde kamu politikaları ve uygulamalarını şekillendirecek ve kaynak
tahsisini bu çerçevede yönlendirecektir.
Bundan sonraki süreçte; 5018 sayılı
Kanunun 16’ncı maddesi gereğince, Orta Vadeli Programın ortaya koyduğu
temel amaç, öncelik ve makro hedeflerle tutarlı olmak üzere Orta Vadeli
Mali Plan hazırlanacak ve Yüksek Planlama Kurulu kararıyla yürürlüğe
girecektir.
Kuruluşlar, Orta Vadeli Programda yer
alan amaç ve öncelikler ile Orta Vadeli Mali Planda verilecek ödenek teklif
tavanlarını esas alarak, tedbir önerilerini ve bütçe tekliflerini, 5018
sayılı Kanunun 17’nci maddesi çerçevesinde, hazırlayacaklardır.
Kuruluşlarla bütçe müzakereleri bu doğrultuda yürütülecektir.
Orta Vadeli Programla başlayan program
ve bütçe hazırlama süreci, birbirleriyle uyumlu olmak üzere, nihai politika
ve tedbirleri içeren yıllık programın Bakanlar Kurulu tarafından kabul
edilmesi ve mali boyutu gösteren Bütçe Kanun Tasarısının yasalaşmasıyla
sona erecektir.
Orta Vadeli Programın temel amacı,
Dokuzuncu Kalkınma Planında ifadesini bulan “istikrar içinde büyüyen,
gelirini daha adil paylaşan, küresel ölçekte rekabet gücüne sahip, bilgi
toplumuna dönüşen, AB’ye üyelik için uyum sürecini tamamlamış bir Türkiye”
vizyonunu esas alarak, insanımızın yaşam kalitesini artırmaya yönelik
program ve bütçe sürecini yönetmektir.
Ekonomik ve siyasi istikrar,
gerçekleştirilen reformlar, ülkemizin genç, eğitimli ve girişimci insan gücü,
işleyen piyasa ekonomisi, uluslararası rekabete açık sanayisi, doğal ve
kültürel değerleri refahın yaygınlaşarak artması için uygun ortam
hazırlamaktadır.
Programın temel amacına hizmet etmek
üzere, Kalkınma Planı’ ında ifadesini bulan şekilde, ülkemizin beşeri ve
iktisadi varlıkları etkin bir şekilde değerlendirilerek;
§ Ekonominin rekabet gücünün artırılması,
§ İstihdamın artırılması,
§ Beşeri gelişme ve sosyal dayanışmanın
güçlendirilmesi,
§ Bölgesel gelişmenin sağlanması,
§ Kamu hizmetlerinde kalite ve etkinliğin artırılması
yolunda gerekli çalışmalar
yürütülecektir. Programda makroekonomik konuların yanı sıra söz konusu
ekonomik ve sosyal gelişme eksenlerinde uygulamaya yön verecek temel
politikalar yer almaktadır.
Yetkin özel sektör, kaliteli bürokrasi,
şeffaf piyasalar, evrensel özellikte düzenleme, denetleme ve yaptırım süreçlerinin şekillendirdiği
yönetilebilir piyasa ekonomisinin kurumları güçlendirilecektir. Merkez
bankacılığı, kamu borçlanma mekanizmaları ve vergileme sistemi arasındaki
ilişkilerin kalitesi gelişmiş piyasa ekonomilerinin seviyesine
yükseltilecektir. Finans sektörü, reel sektör ve hizmetler sektörlerinin
düzenleme ve denetiminden sorumlu üst kurulların diyalog ve iletişim
sistemi güçlendirilecektir.
Bu çerçevede güven ve istikrarın
korunmasına, ekonomik temellerin güçlendirilmesine, sektörel
performansların artırılmasına ve sosyo-ekonomik gündemin yeniden
şekillenmesine öncelik verilecektir.
Orta Vadeli Programın uygulama
sürecinde, AB müktesebatına uyum amacıyla hazırlanacak olan Ulusal Program
hayata geçirilecektir.
Küresel piyasalarda yaşanan
dalgalanmaların ekonomimiz üzerindeki olası olumsuz etkilerini en aza
indirerek ekonomide sağlanan güven ve istikrarı korumak, ekonomik büyümeyi
sürekli kılmak, tasarrufların ve yatırımların düzey ve oranını yükseltmek,
istihdamı artırmak, cari açığa sürdürülebilir nitelik kazandırmak, cari
açığın sağlam kaynaklarla finanse edilmesini sağlamak, enflasyon oranını
aşağı çekmek, mali disiplini korumak ve kayıtdışılıkla etkin mücadele
etmek, sektör temsilcileriyle birlikte sektörel değişim ve dönüşüm süreci
için strateji belgesi oluşturmak ve uygulamaya koymak Orta Vadeli Programın
makroekonomik öncelikleridir.
Özel sektör de değişim-dönüşüm süreci
içinde bulunmaktadır. Farklılaşan iş yapma biçimlerine, yeniden
şekillenmekte olan nispi dengelere uyum kadar, yatırım yanında
tasarruflarda da artış sağlanabilmesi, özel sektör açısından da gelirin
dolayısıyla büyümenin sürekli ve sürdürülebilir olması özel önem taşımaktadır.
Büyüyen bir ekonominin ihtiyaçlarını
etkin şekilde belirlemek ve karşılamak için, kurumsal diyalog ve işbirliği
mekanizmaları güçlendirilecektir. Özel kesim ile kamu kesiminin aktörleri
arasında ekonomik ve finansal yönetişim kalitesi arttırılarak, sinerjik
ortam sağlanacaktır. Ekonominin sürekli ve sürdürülebilir büyüme ve
kalkınma yetkinliğini ve refleksini oluşturma ve koruma, sosyal içeriği
güçlü piyasa ekonomisi yaklaşımına dayalı, iş ve istihdam üretme
planlarının en önemli bileşenini oluşturmaktadır. Bu çerçevede, içeriği
gelişmelere bağlı olarak, kamu ve özel sektör yönetişimi çerçevesinde
şekillendirilecek, mikro ve makro boyutları güçlü, bireysel ve kurumsal
odaklı ekonomik güvenlik ve ekonomik savunma konsepti özel önem
taşımaktadır.
i) Orta Vadeli Program döneminde yatırım, istihdam
ve ihracat odaklı bir büyüme stratejisi sürdürülecektir.
ii) Yüksek katma değerli malların giderek ağırlık
kazandığı bir üretim ve ihracat yapısına ulaşmak amacıyla gerekli
politikalar ve kurumsal düzenlemeler hayata geçirilecektir.
iii) Kamu altyapı yatırımları ve yatırım ortamının
iyileştirilmesine yönelik yasal ve idari düzenlemeler yoluyla özel sektörün
yatırım yapması için elverişli bir ortam oluşturulacaktır.
iv) Özel sektörün Ar-Ge harcamalarının ve büyük
ölçekli yatırımların teşvik edilmesi yoluyla yüksek katma değerli üretim
desteklenecektir.
v) Bölgesel ekonomik kalkınma ve
sosyal gelişme yatırımları, bir yandan ekonominin üretim kapasitesini
artırırken, diğer yandan oluşturacağı talep yoluyla büyümeye katkıda
bulunacaktır.
vi) İstihdam odaklı sürdürülebilir
bir büyüme için işgücü piyasasının esnekliği artırılacak, meslek edindirme
programları, mesleki ve teknik eğitim-öğretim geliştirilecek, insan gücü
donanımı iyileştirilecek ve iş piyasasının gereksinimlerine uygun işgücü
yetiştirilmesi amacıyla eğitim-istihdam ilişkisi güçlendirilecektir.
vii) Tarım, sanayi ve ticaret
stratejisi güncellenecek, yeni bir teşvik sistemi oluşturulacaktır.
ix) Yatırım ortamının
iyileştirilmesi, sanayinin rekabet gücünün geliştirilmesi, ulusal ve
küresel yatırım destek ve tanıtım stratejilerinin belirlenmesi, ekonomik ve
sosyal kesimlerle ilişkinin güçlendirilmesi ve yerel girişimlerin harekete
geçirilmesine yönelik gerekli inisiyatifler başlatılacak, bunların kurumsal
yapıları güçlü bir koordinasyon çerçevesinde etkin bir şekilde
çalıştırılacaktır.
x) Kamu politikalarından kaynaklanabilecek
belirsizlikler azaltılarak özel sektörün ileriye yönelik uzun dönemli plan
yapabilmesi için elverişli bir ortam oluşturulacaktır.
Mali disiplin, makroekonomik istikrar
ve enflasyonu düşürme amacından taviz vermeksizin; ekonominin rekabet
gücünün artırılması, büyüme ve istihdamın desteklenmesi, borç stokunun
GSYH’ya oranının düşürülmesi ve yerel idarelerin mali yapılarının
güçlendirilmesi Program döneminde izlenecek maliye politikasının temel
amaçlarıdır.
Maliye politikasının, temel ekonomik
gösterge ve dengelerde istikrar sağlamayı hedef alarak, belirlenecek mali
kurala bağlı olarak yürütülmesi esastır. Maliye politikasının
sürdürülebilirliği makro ve mikro çerçevede daha da güçlendirilecektir.
Gelişmelere bağlı olarak, kritik bütçe kalemlerine yönelik gerekli
inisiyatifler kullanılacaktır. Mali sonuç doğuracak düzenlemeler; kısa,
orta ve uzun dönem etkileri dikkate alınarak yapılacaktır.
Para politikasının enflasyon üzerindeki
etkilerinin kısıtlı olması nedeniyle, mali performans önemini korumaktadır.
Mali disiplinin enflasyonu düşürme sürecindeki etkin rolüne önem
verilecektir.
Mali disiplinden taviz verilmeyecek,
enflasyon oranının aşağı çekilmesine yönelik çalışmalar titizlikle
sürdürülecek ve yapısal reformlara kararlılıkla devam edilecektir.
Maliye politikası uygulaması, orta
vadeli mali hedefler kapsamında açıklanan ve bu Programda da teyit edilen
faiz dışı fazla, gelir, harcama ve borç hedeflerine ulaşılmasını sağlayacak
bir yaklaşımla yürütülecektir.
Merkezi yönetim bütçesi dışında kalan
kurumların bütçe ve finansman programlarına ilişkin konsolide istatistikler
düzenli ve uluslar arası standartlara uygun şekilde yayınlanacaktır.
a. Kamu Harcama Politikası
Kamu kurum ve
kuruluşlarının kendilerine tahsis edilen ödenekleri belirlenen politika ve
öncelikler doğrultusunda tanzim etmesi, uzun süredir devam eden harcama
programlarının etkinliğinin ve gerekliliğinin sorgulanması ve böylece kamu
harcamalarının akılcı bir temele oturtulması esastır. Bu çerçevede
verimlilik ve alternatif maliyetler dikkate alınacaktır.
Program
döneminde uygulanacak temel harcama politikaları şunlardır:
i) Maliye politikasının yürütülmesinde esas
alınacak mali kurallara ilişkin yasal ve kurumsal altyapı oluşturulacaktır.
ii) Kamu kurum
ve kuruluşları, bütçe kısıtını dikkate alarak, belirlenen öncelikler
çerçevesinde kaynak tahsisini gözden geçireceklerdir. Bu kapsamda
önceliğini yitirmiş faaliyetler ve projeler tasfiye edilecektir.
iii) Kamu kurum ve kuruluşlarında yönetim
sorumluluğunun güçlendirilmesi için gerekli mali yönetim, iç kontrol ve iç
denetim faaliyetlerinin etkin bir şekilde uygulanmasına yönelik tedbirler
güçlendirilecektir.
iv) Kamu kaynaklarının kullanımında etkililik,
verimlilik ve tasarrufu sağlamak üzere stratejik planlama ve performans
esaslı bütçeleme sistemi güçlendirilecektir.
v) Kamu kesiminde ücret ve maaşlar hedeflenen
enflasyon oranında artırılacaktır. Gerçekleşmenin, enflasyon hedefini
aşması durumunda fark telafi edilecektir.
vi) Kamu personelinin mali ve özlük haklarına
ilişkin dengesizlikleri azaltıcı düzenlemeler yapılacaktır. Buradan gelecek
yük, toplam harcamalarda ilave artışa neden olmayacak şekilde
karşılanacaktır.
vii) Merkezi yönetim bütçe kanunlarında kamu kurum
ve kuruluşlarında yeni personel istihdamına yönelik sınırlamalara devam
edilecektir.
viii) Bütçeden kamu yatırımlarına ayrılacak kaynak
artırılacaktır.
ix) Sağlık hizmetlerinin kalitesinden ödün
verilmeksizin, ilaç ve tedavi harcamalarını kontrol altında tutmaya yönelik
tedbirler alınmaya devam edilecektir.
x) Genel sağlık sigortası, getireceği mali yüklerin
makul düzeyde tutulması amacıyla, sağlıkta dönüşüm programıyla birlikte
uygulanacaktır.
xi) Genel bütçe vergi paylarından yerel yönetimlere
aktarılan kaynakların etkin kullanımına yönelik tedbirler alınacaktır.
xii) Yerel yönetimlerin harcamalarını finanse etmek
amacıyla yapılan tahsislerin objektif esaslara dayalı ve amaca yönelik
kullanımı sağlanacaktır.
xiii) Yerel yönetimlerde performans ve verimlilik
artışına yönelik düzenlemeler için gerekli çalışmalar yapılacaktır.
xiv) Yerel
yönetimlerin mali açıdan güçlendirilmesi sonrasında, yerel nitelikli bazı
kamu hizmetlerinin Avrupa Yerel Yönetimler Özerklik Şartına uygun olarak
yerel yönetimler tarafından sunumu sağlanacaktır.
xv) Yerel yönetimler, personel politikalarını
açıklanan norm kadro düzenlemelerine uygun bir şekilde yürüteceklerdir.
b. Kamu Yatırım Politikası
Kamu
yatırımlarının etkinliği artırılacak; yatırımlar, öncelikli sosyal
ihtiyaçları giderecek ve üretken faaliyetleri destekleyecek nitelikteki
altyapıya yönlendirilecek; sektörel, bölgesel ve AB’ye uyum yönündeki
amaçların gerçekleştirilmesinde etkili bir araç olarak kullanılacaktır. Bu
çerçevede;
i) Kamu yatırımlarının etkili, verimli ve zamanında
gerçekleştirilmesini, mevcut sermaye stokunun daha etkin kullanılmasını
hedefleyen çalışmalara devam edilecektir.
ii) Eğitim, sağlık, teknolojik araştırma,
ulaştırma, içme suyu ile bilgi ve iletişim teknolojilerinin
geliştirilmesine yönelik altyapı yatırımlarına öncelik verilecektir.
İstanbul bilişim vadisi projesi bu çerçevede özel önem taşımaktadır.
iii) Kamu yatırımları, yenilenebilir enerji ve
tarımsal altyapıyı güçlendirmeye odaklı başta Güneydoğu Anadolu Projesi
olmak üzere, Doğu Anadolu Projesi, Konya Ovası Projesi ve diğer tüm bölgelerdeki
bölgesel ekonomik kalkınma ve sosyal gelişme ile bölgelerarası gelişmişlik
farklarının azaltılmasında etkili bir araç olarak kullanılacaktır.
iv) AB’ye üyelik yönünde ortaya konulan politika ve
önceliklerin hayata geçirilmesi için sürdürülen çalışmaların gerektirdiği
yatırımlar hızlandırılacaktır.
v) Kamu altyapı yatırımlarında özel sektör
katılımını artırıcı modeller uygulamaya geçirilecektir.
vi) Kamu yatırım teklif ve kararları, sorun ve
çözüm odaklılık analizlerini içeren
sektör çalışmalarına ve nitelikli yapılabilirlik etüd ve analizlerine
dayandırılacaktır.
c. Kamu
İktisadi Teşebbüsleri ve Özelleştirme
Kamu iktisadi teşebbüslerinden (KİT)
orta vadede özelleştirilebilecek olanların belirli bir takvim ve strateji
çerçevesinde özelleştirilmesi, ancak, özelleştirilinceye kadar bu
teşebbüslerin ve uzun vadede özelleştirilemeyecek diğer kuruluşların
karlılık ve verimlilik ilkelerine uygun olarak işletilmesi esastır.
i) KİT’lerde; hesap verebilirliği, şeffaflığı,
karar alma süreçlerinde esnekliği sağlamaya ve bunlar üzerinde müdahale
yetkisi olan kurum sayısını azaltmaya yönelik başlatılan kurumsal yönetim
sistemi projesi tamamlanacaktır.
ii) Maliyetlendirme ve fiyatlandırma başta olmak
üzere KİT’lerin tüm işletmecilik politikaları, genel yatırım ve finansman
kararnamelerinde öngörülen hedeflere ulaşacak şekilde piyasa şartlarına
uygun olarak belirlenecek ve etkin bir şekilde uygulanacaktır. Bu kapsamda,
enerji KİT’lerinde maliyet bazlı otomatik fiyatlandırma mekanizması
sürdürülecektir.
iii) KİT’lerde stok, tedarik, üretim ve pazarlama
maliyetlerini düşürerek verimliliği ve karlılığı artıran ve uluslar arası
fiyat değişimlerine duyarlı olan bir finansman politikası izlenecektir.
iv) KİT’lerin atıl durumda bulunan
gayrimenkullerinin değerlendirilmesinde rayiç bedel esas
alınacaktır.KİT’lerin, atıl olmayan gayrimenkullerini devretmemesi esastır.
Zorunluluk hallerinde devir, ancak, işletmenin verimliliği, bütünlüğü ve
çevre sağlığı gibi hususları olumsuz etkilemeyecek şekilde
gerçekleştirilebilecektir.
v) KİT’lerin zarar eden işletme birimleri,
fonksiyonları da dikkate alınarak, çözüme kavuşturulacaktır.
vi) KİT’lerde atıl istihdamın azaltılmasına yönelik
tedbirlerin uygulanması sürdürülecek, ancak nitelikli personel ihtiyacının
karşılanması için gerekli tedbirler alınacaktır.
vii) İmalat sanayii maliyetleri üzerinde olumsuz
baskı oluşturan enerji girdi fiyatlarının tespitinde sanayi aboneleri
lehine bir politika izlenecektir.
d. Kamu
Borçlanma Politikası
i) Stratejik ölçütler ve piyasa
koşulları çerçevesinde, iç borç çevirme oranını azaltacak, borçlanma
vadesini uzatacak ve araç çeşitliliğini de içerecek bir borçlanma
politikası uygulanacaktır.
ii) Nakit ve borç yönetiminde
oluşabilecek likidite risklerinin azaltılması amacıyla, yeterli düzeyde
rezerv tutulması politikasına devam edilecektir.
iii) Borç yönetiminde şeffaflığın
sürdürülmesi kapsamında, finansman programlarının ve borç bilgilerinin
düzenli olarak kamuoyuna duyurulmasına devam edilecektir.
iv) Devlet iç borçlanma senetlerinin
(DİBS) yatırımcı tabanının geliştirilmesine, ikincil piyasalarda ve ihracında
etkinliğinin sağlanmasına yönelik politikalara devam edilecektir.
v) Piyasa yapıcılığı sistemi uygulaması
sürdürülecektir.
vi) İkincil piyasalarda sağlıklı bir
verim eğrisinin oluşturulması ve DİBS alım-satım işlemlerinde likiditenin
sağlanmasına yönelik olarak ölçüt senet uygulaması devam ettirilecektir.
e. Kamu Gelir
Politikası
Uygulanacak kamu gelir politikalarının
temel amacı; büyüme, yatırım ve istihdamın desteklenmesine, ekonomide kayıtdışılığın
azaltılmasına, daha basit, adil ve geniş tabanlı bir vergi sisteminin
oluşturulmasına katkıda bulunmaktır. Bireysel ve kurumsal tasarruf ve
sermaye birikiminin ve kullanımının teşvik edilmesi özel önem taşımaktadır.
Bu kapsamda;
i) Vergi politikalarının
uygulanmasında, uzun vadeli ekonomik kararlar almaya yardımcı olmak ve
vergilendirmede öngörülebilirliği artırmak amacıyla istikrar esas
olacaktır. Vergi mevzuatı ve uygulamalarında istikrarı sağlamak amacıyla
yasal altyapı güçlendirilecektir.
ii) Doğrudan
sermaye yatırımlarının ülkeye girişini hızlandırıcı, yatırım, istihdam ve
ihracatı teşvik edici, bölgesel gelişmişlik farklılıklarını azaltıcı,
ekonominin uluslararası rekabet gücünü artırıcı, devletin fon ihtiyacını
karşılayıcı,vergi politikaları uygulanacaktır.
iii) Ekonomik ve
sosyal politikalar da gözetilerek vergi indirim, istisna ve muafiyetlerinin
gözden geçirilmesi suretiyle vergi mevzuatı sadeleştirilecektir. Vergi
harcamalarının mali tutarının tespitine yönelik çalışmalar sonuçlandırılacaktır.
iv) Vergiye gönüllü
uyumun artırılması ve vergi tabanının genişletilmesine yönelik çalışmalara
devam edilecektir.
v) Gelir azaltıcı
düzenlemeler, makroekonomik istikrar gözetilerek kamu finansman imkanları
dahilinde değerlendirilecektir.
vi) Vergilendirmede
mükellef hizmetlerinin etkinleştirilmesine yönelik çalışmalar
sürdürülecektir.
vii) Vergileme
alanında Avrupa Birliği Müktesebatıyla uyum çalışmalarına devam
edilecektir.
viii) Ticari
ilişkimiz olan ülkelerle çifte vergilendirmeyi önleme anlaşmaları
imzalanmasına devam edilecektir.
ix) İstihdam
üzerindeki mali yüklerin azaltılmasının ekonomide kayıtdışılığın önlenmesi
ve istihdam artışına yansıması için gerekli tedbirler alınacaktır. Bu
çerçevede, kamu ve özel sektörün
uzlaşısına özel önem verilecektir.
Para politikasının temel amacı, fiyat
istikrarını sağlamak ve sürdürülebilir kılmaktır.
Bu amaç doğrultusunda;
i)
Enflasyon hedeflemesi rejimi, önümüzdeki dönemde de sürdürülecektir.
ii)
Enflasyon hedeflemesi rejimi çerçevesinde, Merkez Bankası kısa vadeli faiz
oranlarını temel politika aracı olarak kullanmaya devam edecektir.
iii)
Önümüzdeki dönemde de Merkez Bankası enflasyonun düşürülmesine odaklanacak
ve para politikası kararlarını bu doğrultuda oluşturacaktır. Bu çerçevede,
orta vadeli bakışın ekonomideki tüm birimler arasında yaygınlaşması
enflasyonun düşürülmesi açısından büyük önem arz etmektedir.
iv)
Maliye ve gelirler politikasının enflasyon hedeflemesi rejiminin başarıyla
uygulanmasına vereceği desteğin devam etmesi için, mali disipline uygun
hareket edilmesi ve kamu maliyesinin etkinliğini artırmaya yönelik
reformların kesintisiz olarak sürdürülmesi önemini koruyacaktır.
v)
Merkez Bankası, temel politika metinlerini önümüzdeki dönemde de düzenli
olarak yayımlamaya devam edecektir.
vi) Para
politikasının hesap verebilirliğini ve şeffaflığını temin etmek amacıyla,
enflasyonun hedeften belirgin olarak sapması veya sapma olasılığının ortaya
çıkması halinde, Merkez Bankası hedeften sapmanın nedenlerini ve
enflasyonun tekrar hedefe yakınsaması için alınması gereken önlemleri
Hükümete yazılı olarak bildirecek ve kamuoyuna duyuracaktır.
vii)
Enflasyonla mücadele konusunda kamuoyuyla iletişimde Merkez Bankası ile
Hükümet arasındaki işbirliği daha da güçlendirilecektir.
viii)
2001 yılından beri uygulanmakta olan dalgalı döviz kuru rejimi önümüzdeki
dönemde de sürdürülecektir.
ix)
Piyasada döviz arzının döviz talebine kıyasla artığı durumlarda Merkez
Bankası rezerv biriktirme amaçlı, düzenli döviz alım ihaleleri
yapabilecektir.
x) Diğer
taraftan döviz kurlarındaki oynaklık önümüzdeki dönemde de Merkez
Bankasınca yakından izlenecek, kurlarda oluşan ve oluşabilecek aşırı
oynaklık durumunda piyasaya doğrudan müdahalede bulunulabilecektir.
Cari açığın sadece kamu sektörünün
değil özel sektörün harcama (tüketim, yatırım) ve tasarruflarının
fonksiyonu olması, bu makroekonomik dengeye oldukça değişken ve çok
sektörlü bir yapı kazandırmaktadır. Küresel ekonomide belirsizliklerin
arttığı bir ortamda cari açığın oluşum ve finansman yapısının dinamikleri
dikkate alınarak, sürdürülebilirliğinin sağlanması ve giderek artan ölçüde
borç yaratmayan kaynaklarla finanse edilmesi önem arz etmektedir. Bu
çerçevede;
i) Geleneksel ihracat sektörlerinde katma değer
artışı sağlanmasına yönelik politikalar uygulanacaktır. Bu kapsamda,
tasarım, marka, pazarlama ve tanıtım konusundaki mevcut destekler
çeşitlendirilerek geliştirilecektir.
ii) İhracatımızın; katma değeri yüksek, sermaye ve
bilgi yoğun, ileri teknolojili sektörlerin ağırlıklı olduğu bir yapıya
dönüşümünün sağlanmasını teminen uygulanan destek sistemlerinde, DTÖ ve AB
normları çerçevesinde gerekli düzenlemeler yapılacak ve yeni programlar
oluşturulacaktır.
iii) Üretim ve ihracat yapısının ithalata
bağımlılığını azaltmak üzere; ithal ara girdilerin yurt içinden rekabetçi
fiyatlarla teminini teşvik edecek mekanizmalar geliştirilecektir.
iv) Dahilde işleme rejiminde, iç piyasanın üretim
koşulları da dikkate alınarak, gerekli değişiklik ve düzenlemeler
yapılacaktır.
v) Gümrük Birliği uyarınca üstlenmekle yükümlü
olduğumuz AB’nin teknik mevzuatına uyum süreci hızlandırılacak;
uyumlaştırılan mevzuatın etkin uygulanmasını teminen gerekli idari, teknik
ve fiziki altyapı tamamlanacak; ithalat aşamasındaki ve piyasa gözetim ve
denetimi sırasındaki kontroller etkinleştirilecektir.
vi) Ticaretin önündeki engellerin kaldırılmasını
teminen, üçüncü ülkelerle imzalanan teknik işbirliği anlaşmaları
etkinleştirilecektir. Ayrıca, AB’nin uygunluk değerlendirmesi sonuçlarının
karşılıklı tanınmasına ilişkin anlaşma imzaladığı ülkeler ve EFTA
ülkeleriyle paralel anlaşmalar imzalanması amacıyla çalışmalar
gerçekleştirilecektir.
vii) Küresel sermayenin Türkiye’ye yönelmesini
sağlayıcı düzenlemeler geliştirilecektir.
viii) Cari açığı azaltmak amacıyla enerji ve enerji
dışı dış ticaret dengesi yanında, hizmetler ve yatırım gelirleri dengesinin
de iyileştirmesine yönelik tedbirler geliştirilecektir.
ix) Cari açığın finansmanında doğrudan uluslararası
yatırımların payının artmasına yönelik tedbirler alınacaktır.
i) Program döneminde yıllık ortalama yüzde 5,5
oranında ekonomik büyüme hedeflenmektedir.
ii) Program döneminde yıllık ortalamada reel olarak
özel tüketim harcamalarının yüzde 5,5 , özel sabit sermaye yatırım
harcamalarının yüzde 6,8, kamu tüketim harcamalarının yüzde 3,7 ve kamu
sabit sermaye yatırım harcamalarının yüzde 2,4 oranında artması öngörülmektedir.
iii) İstihdam olanaklarını artırıcı uygulamaların
da etkisiyle Program döneminde yaklaşık 1,3 milyon kişiye yeni istihdam
yaratılacağı öngörülmektedir
i) 2008 yılında yüzde 0,6 olacağı tahmin edilen
kamu kesimi açığının GSYH’ya oranının, Program döneminde bir miktar
azalması öngörülmektedir. Buna karşılık, genel devlet açığında sınırlı bir
artış olacaktır.
ii) Program dönemi sonunda faiz gideri ve
özelleştirme geliri hariç kamu kesimi fazlasının GSYH’ya oranının yüzde 3,5
seviyesinde olması beklenmektedir.
iii) 2008 yılında yüzde 33,1 olması beklenen genel
devlet harcamalarının GSYH’ya oranının, merkezi yönetim bütçesi cari
transfer harcamalarının etkisiyle 2011 yılında yüzde 33,5’e yükselmesi
beklenmektedir.
iv) 2008 yılında yüzde 27,2 olacağı tahmin edilen
genel devlet faiz dışı harcamalarının GSYH’ya oranının, 2011 yılında yüzde
29 olarak gerçekleşmesi öngörülmektedir.
v) 2008 yılında yüzde 32,6 olacağı tahmin edilen
genel devlet gelirlerinin GSYH’ya oranının, 2011 yılında yüzde 32,8 olması
beklenmektedir.
vi) 2008 yılında yüzde 23,8 olacağı tahmin edilen
sosyal güvenlik primleri dahil vergi yükünün (vergi red ve iadeleri hariç)
GSYH’ya oranının, dönem sonunda yüzde 23,5’e gerilemesi öngörülmektedir.
vii) Devam eden özelleştirmelere rağmen KİT
sisteminin dönem boyunca GSYH’nın yüzde 0,3’ü kadar faiz dışı fazla vermesi
hedeflenmektedir. KİT’lerde öngörülen hedefe ulaşılması için, fiyat, stok
ve yatırım politikalarıyla gerekli her türlü tedbir alınacaktır.
viii) Fındık ürününe yönelik olarak, TMO’ya mali
yük getirmeyecek ve sektörün sağlıklı ve sürdürülebilir bir yapıya
kavuşmasını sağlayacak bir politika izlenecektir.
ix)
Özelleştirme işlemleri sonucunda kamunun elektrik dağıtımı,
telekomünikasyon ve şeker üretimi alanlarından tamamen çekilmesi; liman
işletmeciliğindeki payının ise azalması öngörülmektedir.
x) Mali
disiplini sürdürmek amacıyla yerel yönetimlere genel bütçe vergi
gelirlerinden aktarılacak paylardan borçlara mahsuben yapılacak
kesintilerin düzenli bir şekilde uygulanması hedeflenmektedir.
xi) 2007
yılında GSYH’ya oran olarak yüzde 38,8 düzeyinde gerçekleşen AB tanımlı
borç stokunun Program dönemi sonunda yüzde 31’e gerilemesi
hedeflenmektedir.
i)
Program döneminde, dünya ekonomisi ve ticaretinde son yıllarda görülen
artış hızının bir miktar yavaşlaması beklenmektedir. Bu çerçevede, 2011
yılında, ihracatın yıllık ortalama yüzde 10,4 oranında artarak 181,7 milyar
dolara, ithalatın ise yıllık ortalama yüzde 9,1 oranında artarak 277,6
milyar dolara ulaşacağı tahmin edilmektedir.
ii) 2009
yılında 21,4 milyar dolar olarak gerçekleşeceği öngörülen turizm
gelirlerinin, 2011 yılında 23,6 milyar dolara ulaşacağı tahmin
edilmektedir.
iii) Bu
çerçevede cari işlemler açığının GSYH’ya oranının Program döneminde yüzde
6’lar civarında olacağı öngörülmektedir.
iv)
Program döneminde doğrudan yabancı yatırımların ve uzun vadeli sermaye
girişlerinin ödemeler dengesi finansmanındaki ağırlığını koruması
beklenmektedir.
i)
Enflasyon hedefleri (TÜFE yıllık artış hızı) 2009, 2010 ve 2011 yılları
için sırasıyla yüzde 7,5, yüzde 6,5 ve yüzde 5,5 olarak revize edilmiştir.
ii)
Enflasyon hedeflerinin Hükümet ve Merkez Bankası tarafından birlikte
belirlenmesi uygulamasına program döneminde de devam edilecektir.
III. PROGRAM DÖNEMİ GELİŞME EKSENLERİ
İş ortamının rekabetçi bir yapıya
kavuşturularak iyileştirilmesi temel amaçtır.
Bu çerçevede;
i) Finansal araçlar çeşitlendirilecek, başta
KOBİ’ler olmak üzere işletmelerin finansmana erişimi kolaylaştırılacaktır.
ii) İş ortamının iyileştirilmesine yönelik
olarak bürokrasinin azaltılması, işlemlerin hızlandırılması ve işlem maliyetlerinin
düşürülmesi
konusundaki çalışmalar sürdürülecektir.
iii) Devlet yardımları sisteminin
etkinleştirilmesi ve AB müktesebatıyla uyumlu hale getirilmesi çalışmaları
sürdürülecektir.
iv) İşletmelerde kurumsal yönetişim ilkeleri
doğrultusunda kurumsallaşmanın yaygınlaştırılması özendirilecek ve böylece
işletmelerin finansman imkanlarına daha uygun şartlarla erişimleri
sağlanacaktır.
v) Fikri mülkiyet sisteminin etkinliğini
sağlamak üzere; kurumsal kapasite güçlendirilecek, kurumlar arası etkin bir
işbirliği ve koordinasyon sağlanacak, toplum düzeyinde yaygın ve yerleşik
bir fikri haklar kültürü oluşturulacaktır.
vi) İşletmelerde bilgi ve
iletişim teknolojileri altyapısının geliştirilmesi ve kullanımının
yaygınlaştırılması desteklenecektir.
vii) Rekabeti kısıtlayan, engelleyen
veya bozan davranışlar ile mücadelede caydırıcı yaptırımlar uygulanacak,
yaptırımların uygulamasında saydamlık sağlanacak ve rekabet kültürünün
geliştirilmesi yönündeki çalışmalara devam edilecektir.
viii) Sanayi bilgi sistemi
oluşturulacaktır.
Program döneminde, ekonomide rekabet
gücünün artırılmasına, haksız rekabetin önlenmesine ve kamu finansman
kaynaklarının sağlıklı bir yapıya kavuşturulmasına katkıda bulunulması
hedefi doğrultusunda kayıtdışı ekonominin boyutunun azaltılması temel
amaçtır. Bu çerçevede;
i) Kayıtdışı ekonomiyle mücadele,
oluşturulacak strateji kapsamında etkin bir şekilde sürdürülecektir.
ii) Kayıtdışılığın azaltılması amacıyla
iş ve çalışma hayatına ilişkin mevzuat sadeleştirilecek, kurumlar arasında
bilgi paylaşımı ve koordinasyonun artırılmasına yönelik tedbirler
alınacaktır.
iii) Başta vergi denetimi olmak üzere
denetimlerde etkinliğin kurumlar arası çapraz kontrolü de içerecek şekilde
sağlanması amacıyla kamu idarelerinin uygulama kapasitesinin geliştirilmesine
yönelik çalışmalara ağırlık verilerek, idarelerin beşeri ve teknolojik
altyapısı iyileştirilecektir.
iv) Kayıtdışılıkla mücadelede,
performansın ortaya konulması amacıyla vergi kayıp ve kaçağının boyutu ve
niteliği, güvenilir yöntemlerle düzenli olarak ölçülecektir.
v) Kayıtdışılıkla mücadelede vergisel
yükümlülüklerin tüm aşamalarda doğruluğunu sağlamaya yönelik yeni vergi
güvenlik müesseselerinin oluşturulmasına ve mevcutların etkinleştirilmesine
yönelik çalışmalar sürdürülecektir.
vi) Başta Gelir İdaresi Başkanlığı ve
Gümrük Müsteşarlığı olmak üzere ilgili tüm kamu kurumlarının teknik ve
idari altyapısı güçlendirilerek tüm ithalat kalemleri bazında kaçakçılıkla
etkin bir şekilde mücadele edilecektir.
vii) Kayıtdışı işletme ve çalışanların
kayıt altına alınabilmesini teminen kayıt sistemi güçlendirilecektir.
viii) Kayıtdışılıkla mücadelede
toplumsal duyarlılığı artırmak amacıyla toplumun bilgilendirilmesine
yönelik faaliyetler artırılarak sürdürülecektir.
Kaynakları yatırıma yönlendirecek araç
çeşitliliğine, mali derinliğe ve uluslar arası rekabet gücüne sahip,
uluslar arası standartlarda düzenlenen ve denetlenen bir finansal sistemin
geliştirilmesi temel amaçtır. Bu çerçevede;
i) Finansal
derinliğin sağlanması için yeni sermaye piyasası araçları oluşturulacak ve
mevcut piyasa araçlarının işlerliği artırılacaktır.
ii) Finansal
piyasalara güvenin pekiştirilmesine ve sistemik riskin önlenmesine yönelik
çağdaş yaklaşım ve araçlara işlerlik kazandırılacaktır.
iii) Finansal
sektörün düzenleme ve denetimi, uluslar arası standartlara ve AB
müktesebatına uygun olarak geliştirilecek ve yurtdışı denetim
otoriteleriyle işbirliği ve bilgi paylaşımı artırılacaktır.
iv) Finansal raporlamaya
ve kamunun aydınlatılmasına yönelik düzenlemeler açısından banka ve banka
dışı mali kuruluşlar arasında yakınsama sağlanacaktır.
v) Mali piyasa
işlemlerinin yurtdışına yönelmesine yol açan düzenlemeler gözden
geçirilecektir.
vi) İstanbul uluslar
arası finans merkezi projesi uygulamaya konulacaktır.
vii) Sermaye piyasası
strateji belgesi hazırlanacaktır.
a. Enerji
Enerji politikasının temel amacı; artan
nüfusun ve büyüyen ekonominin enerji ihtiyacının, rekabetçi bir serbest
piyasa ortamında sürekli, kaliteli ve güvenli bir şekilde asgari maliyetle
karşılanmasıdır. Bu çerçevede;
i) Uzun dönemli enerji arz güvenliğinin sürdürülmesi ve arz-talep
projeksiyonlarına göre orta dönemde oluşması öngörülen elektrik arz
açığının önlenmesi amacıyla gerekli tedbirler alınacaktır.
ii) Elektrikte serbestleşme süreci ve bu kapsamda dağıtım ve üretim
özelleştirmeleri tamamlanacaktır.
iii) İşleyen bir serbest piyasanın oluşumu ve bu kapsamda özel
sektör yatırımlarının istikrarlı bir şekilde sürmesi sağlanacaktır.
iv) Elektrik enerjisinde kaynak çeşitliliğine ve arz güvenliğine
katkı sağlayacak olan nükleer güç santralleri (NGS) yapımına başlanacaktır.
NGS yapımı projesi, ülkemizin uzun dönemde nükleer teknolojide kendi
kendine yeterli hale gelmek olan nihai amacına hizmet edecek şekilde
yürütülecektir.
v) İthal bir kaynak olan doğal gaza aşırı bağımlılığı azaltmak
üzere yerli ve yenilenebilir kaynakların elektrik enerjisi üretimi amaçlı
kullanımına hız verilecektir.
vi) Enerji verimliliğini artırmaya yönelik etkin uygulama
mekanizmaları oluşturulacaktır .
vii) Doğal gaz kullanımı rekabete dayalı olarak yaygınlaştırılacak,
mevsimsel talep değişimleri de dikkate alınarak ulusal düzeyde doğal gaz
arz güvenliği sağlanacaktır.
viii) Bölgemizde bulunan enerji (petrol, doğal gaz ve elektrik)
kaynaklarının uluslar arası pazarlara ulaştırılmasında Türkiye’nin transit
güzergahı ve terminal ülke olması için gerekli çalışmalar sürdürülecektir.
b. Ulaştırma
Ulaştırma
sektöründe temel amaç; ülke ekonomisinin ve sosyal hayatın gereksinimlerine
uygun, taşıma türleri arasında dengenin sağlandığı, çağdaş teknoloji ve
uluslar arası kurallarla uyumlu, çevreye duyarlı, ekonomik, güvenli ve
hızlı taşımacılığın yapıldığı bir ulaştırma altyapısının zamanında
oluşturulmasıdır. Ulaştırma alt sektörlerinin birbirlerini tamamlayıcı
nitelikte çalışması ve kombine taşımacılığın yaygınlaştırılması esastır. Bu
çerçevede;
i) Bölünmüş yol yapımları
tamamlanarak ve standartları yükseltilerek mevcut karayolları
iyileştirilecektir.
ii) Başta karayolları
olmak üzere ulaştırmanın tüm modlarında trafik güvenliği artırılacaktır.
iii) AB
kaynaklarından azami ölçüde yararlanılarak, ulusal ulaşım ağlarımızın
Trans-Avrupa ulaştırma ağlarıyla bütünleşmesi ve Türk limanlarının AB deniz
otoyollarında ana akslar üzerinde yer alması yönündeki çalışmalara devam
edilecektir.
iv) Yük
taşımacılığında demiryolu ve denizyoluna ağırlık verilecektir.
v) Hızlı tren ile
yolcu taşımacılığı yaygınlaştırılacaktır.
vi) Hizmet kalitesini
artırmak ve kamu üzerindeki mali yükünü azaltmak amacıyla, TCDD yeniden
yapılandırılacaktır.
vii) Ana limanlar
oluşturulacak; limanların etkin yönetimi ve kombine taşımacılık yapılabilen
lojistik merkezler haline getirilmesi sağlanacaktır.
viii) Bayrak, liman
ve kıyı devleti kontrollerinin iyileştirilmesine ve Türk vatandaşlarının,
sahip oldukları filo için Türk Bayrağını tercih etmelerine yönelik
çalışmalara devam edilecektir.
ix) Trafiğin
yoğunlaştığı hava meydanlarında kapasiteler artırılacak, hava yolu
taşımacılığında hizmet standartları yükseltilecektir.
x) Trafiği düşük hava
meydanları ile tarifeli hava yolu trafiği gerçekleşmeyen hava meydanlarında
düzenli ve sürekli havayolu hizmeti verilmesini sağlayacak adımlar
atılacaktır.
xi) Ulaştırma
altyapısı ihtiyaçlarının karşılanmasında özel sektör katılımını artıracak
modeller hayata geçirilecektir.
xii) Kentlerde
ekonomik ve çevresel açıdan sürdürülebilir bir ulaşım sisteminin oluşturulabilmesi
amacıyla trafik ve talep yönetimi
uygulamalarına öncelik verilecek; toplu taşım s |